Pozycja miast na prawach powiatu w strukturze terytorialnej państwa – analiza porównawcza po ponad dwóch dekadach od reformy

Abstract

Niniejsze opracowanie analizuje wpływ statusu administracyjnego na dynamikę rozwoju miast, wskazując na istniejący dualizm między funkcją stołeczną jako impulsem rozwojowym a innymi czynnikami, które determinują ich sytuację społeczno-ekonomiczną. Trójszczeblowy podział administracyjny spowodował nowe „rozdanie”. Część dotychczasowych stolic województw utraciła swój status i musiała adaptować się do nowej roli; 25 lat od tego momentu rzeczywistość pokazuje, że dynamika rozwoju poszczególnych ośrodków miejskich ma różną trajektorię. W obecnych miastach wojewódzkich o silnym potencjale instytucjonalnym wystąpił dodatni cykl rozwojowy (efekt rozprzestrzeniania), podczas gdy byłe miasta wojewódzkie doświadczyły ujemnej kumulacji zdarzeń, takich jak odpływ kapitału i kadr (efekt drenażu).

This study analyzes the impact of administrative status on the dynamics of urban development, highlighting the existing dualism between the capital's function as a development driver and other factors that determine their socioeconomic situation. The three-tier administrative division created a new "handover." Some former voivodeship capitals lost their status and had to adapt to the new reality. Twenty-five years later, the reality shows that the dynamics of individual urban centers follow different trajectories. Current voivodeship capitals with strong institutional potential experienced a positive development cycle (spreading effect), while former voivodeship capitals experienced a negative accumulation of events, such as capital and personnel outflow (drain effect).